رفته است ، هرچند پس از روبه‌رو شدن با غم بزرگ فراق و مصيبت دردناك تو ، اين مصيبت براى من قابل تحمّل شده است » ؛ ( قلّ ، يا رسول اللّه ، عن صفيّتك « 1 » صبري ، ورقّ عنها تجلّدي « 2 » ، إلّا أنّ في التّأسّي « 3 » لي بعظيم فرقتك ، و فادح « 4 » مصيبتك ، موضع تعزّ « 5 » ) . اشاره به اينكه گرچه مصيبت زهرا عليها السّلام فوق العاده جانكاه است ؛ ولى درد مصيبت تو از آن ، سنگين‌تر و جانكاه‌تر بود و تحمّل آن ، راه را براى تحمّل اين ، هموار ساخت . به يقين مصيبتى بزرگ‌تر از مصيبت رحلت پيامبر براى على عليه السّلام ، هرچند فاطمهء زهرا همسرى بسيار گرانقدر و بىمانند بود ؛ پيامبر به منزلهء پدر على عليه السّلام و افزون بر آن ، رهبر ، راهنما ، معلم ، استاد و خلاصه ، همه‌چيز آن حضرت بود ، لذا در حديثى آمده است كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله خطاب به على عليه السّلام فرمود : « يا أبا الرّيحانتين . . . عن قليل ينهدّ ركناك ؛ اى پدر دو گل خوشبو . . . به زودى دو ستون حياتت درهم مىشكند » و هنگامى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله رحلت فرمود على عليه السّلام فرمود : « هذا أحد ركني الّذي قال لي رسول اللّه ؛ اين يكى از آن‌دو ستونى است كه پيامبر فرمود » و چون فاطمهء زهرا عليها السّلام شربت شهادت نوشيد ، فرمود : « هذا الرّكن الثّاني الّذي قال رسول اللّه ؛ اين ستون ديگرى است كه رسول اللّه فرمود » . « 6 »

--> ( 1 ) . « صفيّة » از ريشهء « صفو » بر وزن « عفو » به معناى صاف و پاك گرفته شده و صفىّ به معناى برگزيده است . در اينجا امام عليه السّلام از دختر پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله به عنوان صفيهء او ياد مىكند تا علوّ شأن او را نشان دهد . ( 2 ) . « تجلّد » از ريشهء « جلد » ، بر وزن « بلد » و « جلاده » گرفته شده كه به معناى صبر و استقامت كردن است و « تجلّد » در اينجا اشاره به طاقت و صبر بر مصيبت است . ( 3 ) . « تأسّى » گاه به معناى اقتدار كردن آمده و گاه به معناى غمگين شدن و در اينجا معناى دوم مناسب است ، زيرا سخن از غم و اندوه است ، نه اقتدا كردن ، هرچند جمعى از شارحان يا مترجمان به دنبال معناى اوّل رفته‌اند و ظاهرا سبب اشتباه آنها ، معروف بودن آن در استعمالات متعارف است . ( 4 ) . « فادح » از ريشهء « فدح » ، بر وزن « فتح » به معناى سنگين‌بار كردن گرفته شده و در اينجا به معناى مصيبت سنگين است . ( 5 ) . « تعزّ » يا « تعزّى » به معناى صبر بر مصيبت است و از ريشهء « عزاء » گرفته شده است . ( 6 ) . بحار الانوار ، ج 43 ، ص 173 . اين حديث در منابع اهل سنّت نيز آمده است ؛ مانند كتاب فضائل الصحابه احمد بن حنبل ، ج 2 ، ص 623 ، ح 1067 .